Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan faaliyet illerine göre 2025 yılı Ekim ayı dış ticaret verilerini değerlendiren Aydın Sanayi Odası (AYSO) Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Maraş:
“Ekim 2025’te Aydın olarak ihracatımızı geçen yılın aynı ayına göre %4,6 artırarak 194,9 milyon dolara yükselttik. Son 12 aylık dönemde ise ihracatımız yine %4,6 oranında artarak 1 milyar 934 milyon dolar seviyesine ulaştı. Bu tablo, küresel ölçekte dalgalanmaların devam ettiği bir dönemde Aydın sanayisinin üretim ve ihracat gücünü kararlılıkla koruduğunu gösteriyor.
İthalat cephesinde ise Ekim ayında 24 milyon dolar düzeyinde gerçekleşen ithalatımız, geçen yılın aynı ayına göre %45,5 oranında geriledi. Son 12 aylık ithalatımızın 397,8 milyon dolara inmesi ve yıllık bazda %37,2’lik düşüş kaydetmesi, ilimizin cari denge ve girdi maliyetleri açısından kısa vadede olumlu sinyaller verdiğini ortaya koyuyor. Üretimimizi daha fazla yerli girdiyle desteklediğimiz, dışa bağımlılığı azaltan bir sanayi yapısına doğru ilerliyoruz.
2025 yılı Ekim ayında faaliyet illerine göre ihracatta Aydın, 194,9 milyon dolarlık hacimle Türkiye genelinde 21. sırada yer aldı. Ocak–Ekim döneminde 1 milyar 570 milyon dolarlık ihracata ulaşırken, 329 milyon dolarlık ithalatla ihracatın ithalatı karşılama oranını %477 seviyesine taşıdık.
Pazar çeşitliliği açısından bakıldığında Ekim ayında 139 farklı ülkeye ihracat gerçekleştirdik. En fazla ihracat yaptığımız ülkeler 22,9 milyon dolarla İtalya, 14,1 milyon dolarla Hollanda, 12,7 milyon dolarla ABD ve 12,6 milyon dolarla Almanya oldu. İlk 10 ülkenin toplam ihracatımızdaki payının %57, ilk 20 ülkenin payının ise %72 seviyesinde olması, Aydın’ın küresel değer zincirlerine güçlü biçimde entegre olduğunu teyit ediyor.
Ülkeler bazında Moritanya, Mauritius, Liberya ve Maldivler gibi pazarlarda çok yüksek oranlı artışlar kaydederken; Çad, Angola, Zimbabve, Botsvana, Nikaragua, Türk ve Caicos Adaları, Jamaika, Curaçao, Paraguay, Yemen ve Kamboçya gibi ülkelere de ilk kez ya da uzun bir aradan sonra ihracat gerçekleştirdik. Böylece Türkiye’nin ihracat yaptığı 214 ülkenin 139’una Aydın’dan ürün göndererek pazar çeşitliliğimizi daha da güçlendirdik.
Ülke grupları açısından değerlendirildiğinde, Avrupa Birliği’ne ihracatımız Ekim ayında %14,8 artışla 95,4 milyon dolara yükseldi ve toplam ihracatımız içinde %49 paya ulaştı. AB’yi %17,7 pay ve 34,4 milyon dolarla Orta Doğu ülkeleri, %6,5 pay ve 12,7 milyon dolarla Uzak Doğu ülkeleri izledi.
Sektörel kırılımda Ekim ayında 30 farklı ana sektörden ihracat gerçekleştirildi. Gıda ürünleri ve içecek sektörü 82,5 milyon dolarlık hacimle yine liderliğini korurken, Makine ve teçhizat sektörü 24,3 milyon dolarla ikinci, Metalik olmayan diğer mineral ürünler sektörü 14,2 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. Ocak–Ekim dönemine baktığımızda ise 508 milyon dolarlık ihracatla Gıda ürünleri ve içecek, 287,3 milyon dolarla Makine ve teçhizat, 119,5 milyon dolarla tarım ve hayvancılık sektörleri öne çıkıyor. Bu kompozisyon, Aydın’ın hem tarımsal köklerini hem de sanayi ve makine imalatındaki yetkinliğini birlikte geliştirebildiğinin somut göstergesidir.
Ekonomik faaliyet sınıflamasına göre Ekim ayında ihracatımızın %83,5’i ve 162,8 milyon dolarlık kısmı imalat sanayinden geldi. Madencilik ve taş ocakçılığı %7,3 pay ve 14,3 milyon dolarlık ihracatla, balıkçılık ise %4,6 pay ve 9 milyon dolarlık ihracatla imalat sanayimizi destekledi. Böylece katma değeri yüksek, istihdam ve teknoloji içeriği güçlü bir üretim yapısının Aydın ekonomisinde giderek daha fazla ağırlık kazandığını görüyoruz.
Teknolojik sınıflandırmaya göre bakıldığında, Ekim ayı ihracatımızın %67,7’si düşük, %11,5’i orta-düşük, %20,8’i ise orta-yüksek teknoloji ürünlerinden oluştu. Yüksek teknoloji ürünlerinin payı bugün için sınırlı görünse de sanayicilerimizin Ar-Ge, dijital dönüşüm ve inovasyon yatırımlarını destekleyerek bu oranı önümüzdeki dönemde yukarı taşımayı hedefliyoruz.
Diğer yandan, ülkemizin faaliyet illerine göre toplam Ekim ayı ihracatı bir önceki yılın aynı ayına göre %2 artarak 23,9 milyar dolara, son 12 aylık ihracatı ise %3,2 artışla 270,1 milyar dolara yükseldi. Türkiye’nin genel ihracat artış hızının üzerinde performans sergileyen Aydın, bu süreçte üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeye devam ediyor.
Aydın Sanayi Odası olarak önceliğimiz; sürdürülebilir, çevreye duyarlı, yüksek katma değerli ve rekabetçi bir sanayi yapısını güçlendirmek, üyelerimizin dış ticaret kapasitesini her koşulda desteklemektir. Üreten, istihdam sağlayan, ihracat yapan ve yeni pazarlara açılan bir Aydın için tüm paydaşlarımızla birlikte çalışmayı sürdüreceğiz. Hedefimiz, Aydın’ı sanayi ve dış ticarette çok daha güçlü, daha görünür ve marka değeri yüksek bir konuma taşımaktır.”
